Dieta w nadczynności tarczycy - co jeść aby wspierać organizm

Czym jest nadczynność tarczycy?

Tarczyca to narząd zlokalizowany u podstawy szyi, który odpowiada za wiele procesów w naszym organizmie, m.in.:

• Wpływa na pracę serca, układu mięśniowego i nerwowego,

• Wpływa na regulację temperatury ciała

• Wpływa na tempo przemiany materii

• Wpływa na płodność i zdrowe kości.

Gdy nasz organizm zaczyna produkować za dużo hormonów tarczycowych – tyroksyny (T4) i trójjodotyroniny (T3) możemy mówić o nadczynności tarczycy. Głównymi jej przyczynami są:

• Choroba Gravesa- Basedowa

• Autonomiczne guzki tarczycy

• Wole guzkowe toksyczne

• Zapalenie tarczycy

• Nadmierna podaż jodu

Do najczęstszych objawów nadczynności tarczycy należą:

• Kołatanie serca,

• Utrata masy ciała bez zmiany apetytu,

• Drżenie rąk,

• Uczucie gorąca, nadmierna potliwość,

• Zaburzenia miesiączkowania,

• Problemy ze snem i niepokój,

• Pogorszenie stanu włosów i skóry.

Aby zdiagnozować nadczynność tarczycy konieczne jest wykonanie specjalistycznych badań takich jak badanie poziomu hormonów (FT3, FT4, TSH) oraz przeciwciał (Anty TPO, Anty TG), a także USG tarczycy.

Zalecenia żywieniowe w nadczynności tarczycy

U wielu osób cierpiących na nadczynność tarczycy posiłki powinny być normokaloryczne lub o podwyższonej podaży kalorycznej, co wynika z przyspieszenia metabolizmu. Należy spożywać 5-6 mniejszych posiłków dziennie i unikać długich przerw między nimi.

Białko powinno znajdować się w każdym z posiłków, gdyż nadczynność tarczycy sprzyja rozpadowi białek mięśniowych, możemy znaleźć je m.in. w :

• Jajach

• Chudym mięsie

• Rybach

• Nabiale

• Roślinach strączkowych

Odpowiednia ilość białka w diecie mogą zapobiegać osłabieniu mięśni i zmęczeniu.

Tłuszcze są skoncentrowanym źródłem energii, która ma szczególne znaczenie przy przyspieszonym metabolizmie. Warto włączyć do diety następujące produkty:

• Olej lniany

• Oliwę z oliwek

• Orzechy i nasiona

• Ryby morskie, bogate w kwasy omega-3

Kwasy omega-3 wykazują działanie przeciwzapalne, dzięki czemu mogą wspierać organizm przy chorobie Gravesa-Basedowa.

Węglowodany powinny pochodzić z pełnoziarnistych produktów, należy unikać cukrów prostych. Ich źródłem powinny być:

• Kasze i ryż brązowy

• Warzywa i owoce

• Produkty pełnoziarniste.

Warzywa takie jak brokuły, kalafior, brukselka czy kapusta nie są przeciwskazane przy nadczynności tarczycy.

Warto pamiętać również o produktach bogatych w antyoksydanty (Witamina E, C, polifenole, beta-karoten), które znajdują się w warzywach, owocach i pełnoziarnistych produktach. Chronią one komórki przed stresem oksydacyjnym, który w przypadku nadczynności tarczycy jest nasilony.

Czego należy unikać w diecie?

W przypadku nadczynności tarczycy istotną rolę odgrywa jod. Pierwiastek ten jest potrzebny do produkcji hormonów tarczycy, lecz w przypadku nadczynności, jego zbyt duża podaż może pogorszyć chorobę poprzez nasilenie objawów, dlatego warto go ograniczyć. Wszelka suplementacja preparatami zawierającymi jod powinna być konsultowana z lekarzem.

Co warto ograniczyć?

• Nadmiaru jodu – np. w algach, suplementach z jodem czy nadmiernym spożyciu ryb,

• Kofeiny i napojów energetyzujących, które mogą nasilać objawy nadczynności, takie jak kołatanie serca czy nerwowość,

• Nadmiaru produktów wysoko przetworzonych i cukrów prostych – ze względu na negatywny wpływ na metabolizm i ryzyko cukrzycy,

• Suplementów lub diet eliminacyjnych bez konsultacji medycznej – mogą wpływać na wyniki badań i przebieg choroby,

• Alkoholu.

Podsumowanie

Dieta w nadczynności tarczycy nie jest kolejną modną dietą, lecz realnym wsparciem dla naszego organizmu w walce z chorobą. Należy pamiętać o zasadach zdrowego żywienia w tym schorzeniu, które obejmują:

• Chude białko, np. jaja, ryby, drób, nasiona roślin strączkowych.

• Tłuszcze roślinne i omega-3, takie jak oliwa z oliwek, oleje roślinne, orzechy, pestki.

• Pełnoziarniste produkty zbożowe – kasze, ryż brązowy, pieczywo razowe.

• Warzywa i owoce bogate w antyoksydanty, np. jagody, papryka, pomidory, marchew czy owoce cytrusowe.

Odpowiednio skomponowane posiłki mogą załagodzić jej symptomy.

Bibliografia:

1. Shulhai AM, et al. The Role of Nutrition on Thyroid Function: diet–gut–thyroid axis overview. Nutrients. 2024.

2. Gwizdak P. Dietary Habits, Nutritional Knowledge, and Their Impact on Thyroid Health. Nutrients. 2024.

3. A higher composite dietary antioxidant index is associated with a decreased risk of subclinical hyperthyroidism in adults. Frontiers in Nutrition. 2025.

4. Pacjent.gov.pl — zasady zdrowego żywienia przy nadczynności tarczycy (zaktualizowane 2025).