Co jeść na diecie przeciwgrzybiczej?

Kiedy stosować dietę przeciwgrzybiczą?

Dieta przeciwgrzybicza ma zastosowanie w leczeniu grzybicy jelit, inaczej zwanej kandydozą lub drożdżycą, oraz w jej prewencji. Choć grzyby z rodzaju Candida są naturalnym elementem naszej mikroflory jelitowej, to w określonych warunkach mogą się one nadmiernie namnażać powodując dolegliwości nie tylko ze strony układu pokarmowego, ale często także ze strony całego organizmu. Objawy kandydozy mogą obejmować:

• częste infekcje intymne

• infekcje jamy ustnej

• biały nalot na języku

• bóle głowy

• mgła mózgowa

• bóle brzucha

• wzdęcia

• zaparcia lub biegunki

• problemy skórne, w tym trądzik, łupież, wysypki czy suchość skóry

• ochota na słodkie

• przewlekłe zmęczenie

• wahania nastroju

Do najczęstszych przyczyn przerostu grzybiczego należą:

• dieta bogata w cukier, tłuszcz i przetworzone produkty

• długotrwałe stosowanie antybiotyków

• antykoncepcja hormonalna

• stosowanie leków takich jak inhibitory pompy protonowej (IPP), sterydy czy izotek

• przyjmowanie preparatów żelaza

• obniżona odporność organizmu

• przewlekły stres

• zakażenie pasożytnicze

• osłabiona praca wątroby, żołądka lub tarczycy

• insulinooporność lub cukrzyca

• otyłość

Warto pamiętać, że dieta przeciwgrzybicza stanowi tylko jeden z elementów leczenia kandydozy. Jeżeli podejrzewasz u siebie przerost grzybiczy, warto skonsultować się z lekarzem, który dobierze odpowiednie badania diagnostyczne i w razie potrzeby zaleci właściwe leczenie, w tym probiotykoterapię.

Zasady diety przeciwgrzybiczej

Dieta przeciwgrzybicza opiera się na kilku kluczowych zasadach, które mają na celu ograniczenie warunków sprzyjających namnażaniu się grzybów, a jednocześnie wspierają równowagę mikroflory jelitowej. Prawidłowo stosowana dieta powinna polegać nie tylko na eliminacji określonych produktów, ale przede wszystkim być wysokoodżywcza, zbilansowana i przeciwzapalna. Jadłospis powinien być prosty, oparty na naturalnych produktach i możliwie jak najmniej przetworzony.

Najważniejszą zasadą diety przeciwgrzybiczej jest ograniczenie spożycia cukrów prostych, które stanowią pożywkę dla grzybów zasiedlających nasz przewód pokarmowy i wspierają ich przerost. Eliminacji podlega tutaj nie tylko biały cukier, ale także owoce czy oczyszczone produkty zbożowe.

Kolejnym ważnym elementem diety przeciwgrzybiczej jest wybór produktów o niskim stopniu przetworzenia. Żywność wysokoprzetworzona często zawiera wiele sztucznych dodatków, konserwantów, soli i ukrytych cukrów, które negatywnie wpływają na nasza mikrobiotę jelitową i sprzyjają powstawaniu stanów zapalnych - im krótszy skład produktu, tym lepszy będzie to więc wybór na diecie przeciwgrzybiczej.

W walce z przerostem grzybiczym niezwykle istotna jest też odbudowa i wsparcie prawidłowej mikroflory jelitowej, ponieważ odpowiednia równowaga bakterii jelitowych będzie hamować nadmierny rozrost grzybów. Z tego też względu, nie zaleca się całkowitej rezygnacji z węglowodanów - ważne jest tylko ich właściwe źródło. W tym celu do diety warto jest włączyć produkty bogate w węglowodany złożone i błonnik pokarmowy, który stanowi pożywkę dla korzystnych bakterii jelitowych oraz produkty fermentowane, zawierające żywe kultury bakterii. Dodatkowo, leczenie kandydozy powinno uwzględniać probiotykoterapię celowaną - czyli suplementację szczepami bakteryjnymi o udokumentowanym działaniu przeciwgrzybiczym.

Jadłospis przeciwgrzybiczy powinien być ponadto odżywczy i zbilansowany, czyli uwzględniać odpowiednie ilości białka oraz zdrowych tłuszczy.

Co jeść na diecie przeciwgrzybiczej, a czego unikać?

Dieta powinna składać się z produktów, które nie będą sprzyjać namnażaniu się grzybów, a jednocześnie wspierają mikrobiotę jelitową. Do produktów zalecanych należą:

• warzywa niskoskrobiowe

• rośliny strączkowe

• małe ilości owoców jagodowych (np. truskawki, jagody, borówki, maliny)

• pełnoziarniste produkty zbożowe (np. pieczywo żytnie na zakwasie, pełnoziarnisty makaron, ryż brązowy, kasza gryczana, kasza pęczak, komosa ryżowa)

• orzechy, szczególnie migdały, orzechy włoskie i laskowe

• nasiona i pestki

• zdrowe tłuszcze (np. awokado, oliwa z oliwek, tłuste ryby morskie)

• fermentowany nabiał (jogurty, kefir)

• nabiał owczy i kozi

• chude mięso, jaja, owoce morza, ryby, tofu

• kiszonki (np. ogórki kiszone, kapusta kiszona, kimchi)

• przyprawy, szczególnie cynamon, kurkuma, czosnek, goździki, imbir

Powinno się natomiast zrezygnować z produktów, które sprzyjają namnażaniu się grzybów i mają negatywny wpływ na skład naszej mikrobioty jelitowej. Należą do nich:

• cukier (także w postaci cukru brązowego, miodu, syropu klonowego czy daktyli)

• słodziki

• słodycze i słodzone napoje

• owoce i soki owocowe

• grzyby

• drożdże i wypieki na drożdżach

• warzywa skrobiowe

• pszenica i oczyszczone produkty zbożowe (np. kasza manna, kaszka kukurydziana, kuskus, biały ryż, makaron pszenny, jasne pieczywo)

• orzeszki ziemne, w tym masło orzechowe

• sery, szczególnie sery pleśniowe

• źródła nasyconych kwasów tłuszczowych (np. czerwone mięso, masło czy margaryny utwardzone)

• wysokoprzetworzone produkty (np. fast foody, dania typu instant, słone przekąski)

• alkohol

Warto także pamiętać, że dieta przeciwgrzybicza powinna być stosowana tylko czasowo, a po ustąpieniu objawów stopniowo rozszerzana. Nie powinna opierać się ona na nadmiernie rygorystycznych eliminacjach, które mogą prowadzić do niedoborów pokarmowych. Jednocześnie wiele jej zasad ma charakter uniwersalny i korzystny dla zdrowia - na stałe warto wprowadzić szczególnie ograniczenie cukru, alkoholu oraz oczyszczonych produktów zbożowych.

Podsumowanie:

Podsumowując, dieta przeciwgrzybicza stanowi istotny element wspomagający leczenie przerostu grzybiczego oraz przywrócenie równowagi mikroflory jelitowej. Jej skuteczność opiera się nie tylko na ograniczeniu spożycia cukrów prostych i produktów wysokoprzetworzonych, lecz także na dostarczaniu organizmowi odpowiedniej ilości białka, zdrowych tłuszczów, błonnika oraz składników wspierających rozwój korzystnych bakterii jelitowych.

Bibliografia:

1. Jawhara S. Healthy Diet and Lifestyle Improve the Gut Microbiota and Help Combat Fungal Infection. Microorganisms. 2023 Jun 11;11(6):1556.

2. Matsubara V.H., Bandara H. M. H. N., Mayer M.P.A. , Samaranayake1 L.P., Probiotics as Antifungals in Mucosal Candidiasis, Clinical Infectious Diseases, 2016;62(9):1143–53.

3. Jeziorek, M., Frej-Mądrzak, M. & Choroszy-Król, I. (2019). The influence of diet on gastrointestinal Candida spp. colonization and the susceptibility of Candida spp. to antifungal drugs. Roczniki Państwowego Zakładu Higieny / Annals of the National Institute of Hygiene, 70(2), 195–200.

4. https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/dieta-przeciwgrzybicza-czy-faktycznie-istnieje/